Ghana: Misdaad van ecocide voorgesteld in het kader van grondwetshervorming opgelegd door de staat
Samenvatting
In een verstrekkend hervormingspakket dat aan president John Dramani Mahama werd voorgelegd, heeft de Commissie voor de Grondwesthervorming van Ghana voorgesteld om ecocide te erkennen op nationaal niveau, met de volgende verklaring:
"De commissie zou haar plicht tot grondwettelijke herziening verzuimen als zij niet aanbeveelt om ecocide strafbar te maken met zeer strenge strafrechtelijke sancties, om uiting te geven aan de afkeer en veroordeling van de illigale mijnbouw die heerst binnen de Ghanese samenleving. Bovendien is dit de beste vorm van het recht op een schoon leefmilieu". (Hoofdstuk III, paragraaf 3.18)
De hervorming, Transforming Ghana: From Electoral Democracy to Developmental Democracy, kwam er op initiatief van de overheid en wil de grondwettelijke bescherming van het milieu, democratische verantwoordingsplicht, openbare instellingen en grondrechten versterken. Met het initiatief wil men ook de Ghanese Grondwet van 1992 evalueren op basis van uitvoerig overleg met meer dan 21.500 deelnemers uit het middenveld, traditionele autoriteiten, jongerengroepen, deskundigen en openbare instellingen van over het hele land.
Als de aanbevelingen uit het rapport worden aangenomen, zou Ghana het eerste Afrikaanse land zijn dat ecocide als misdad erkent op nationaal niveau. Naast ecocide bevat het rapport het meest uitgebreide plan voor grondwetshervormingen in Ghana sinds 1992. Belangrijke voorstellen zijn, onder andere, de controle op de uitvoerende macht versterken, de hervorming van het parlement om de verantwoordingsplicht te verbeteren, de onafhankelijkheid en de middelen van toezichthoudende instellingen vergroten, de rechten op gebieden als gendergelijkheid, rechten van personen met een handicap uitbreiden, digitale privacy, anticorruptiemaatregelen en decentralisatie.
Het momentum om massale milieuvernietiging aan te pakken via het strafrecht blijft groeien in Afrika, mede door het initiatief van Ghana om ecocide op te nemen in de grondwetsherziening, en door het leiderschap van de Democratische Republiek Congo. In oktober 2024 steunde de DRC het formele voorstel van Vanuatu, Fiji en Samoa om het Statuut van Rome van het Internationaal Strafhof te wijzigen en ecocide daarin op te nemen. De Afrikaanse Ministeriële Conferentie voor het Milieu (AMCEN) heeft ecocide sindsdien uitgeroepen tot prioriteit voor de periode 2025-2027, terwijl de Klimaatcommissie van het Congobekken heeft opgeroepen om de erkenning van ecocide als internationale misdaad te promoten voor procedures van de Afrikaanse Unie.
Je kunt het volledig rapport, Transforming Ghana: From Electoral Democracy to Developmental Democracy, hier lezen.