Mexico: Wetsvoorstel inzake ecocide ingediend in het congres

Een wetsvoorstel om ernstige milieuschade (ecocide) strafbaar te stellen, is ingediend bij de Kamer van Afgevaardigden van Mexico – het lagerhuis van het parlement van het land.

Het wetsvoorstel, ingediend door afgevaardigde Verónica Martínez García van de Institutionele Revolutionaire Partij (PRI) op 9 september, zou het Mexicaanse federale wetboek van strafrecht wijzigen door een nieuw strafbaar feit, namelijk ecocide, toe te voegen.

In het amendement wordt ecocide gedefinieerd als „ernstige, grootschalige of onomkeerbare schade aan een of meer ecosystemen, aan de biodiversiteit, aan natuurlijke hulpbronnen, aan milieudiensten of aan het ecologisch evenwicht, waardoor het mensenrecht op een gezond milieu in het gedrang komt”. 

Deze formulering sluit aan bij de drempels voor ecocide die zijn opgenomen in de definitie die is opgesteld door het Onafhankelijk Deskundigenpanel dat in 2021 door de Stop Ecocide Foundation bijeen werd geroepen.

Volgens het voorgestelde wetsvoorstel zouden veroordelingen leiden tot gevangenisstraffen van 15 tot 30 jaar, boetes van maximaal 50.000 daglonen en verplichtingen tot herstel van milieuschade. Bij verzwarende omstandigheden zouden de straffen met maximaal 50% worden verhoogd. Dit geldt bijvoorbeeld voor gevallen waarin de overtredingen plaatsvinden in beschermde gebieden of gevolgen hebben voor bedreigde diersoorten.

In het wetsvoorstel van Martínez García wordt opgemerkt dat dit voorstel past in een bredere wereldwijde verschuiving in de richting van aansprakelijkheid op grond van de wetgeving inzake ecocide, waarbij een aantal landen nationale wetgeving inzake ecocide ontwikkelt en een wereldwijde beweging zich inzet voor de erkenning van ecocide als een internationaal misdrijf.

In Mexico zijn er in het verleden al verschillende pogingen ondernomen om ecocide op federaal niveau strafbaar te stellen. Wetsvoorstellen werden ingediend door María Victoria Mercado Sánchez in 2018, Samuel García Sepúlveda in 2020, Raúl Paz Alonzo in 2021 en Karina Barrón Perales in 2023. In 2025 volgden nog drie voorstellen, van Ana Isabel González González, Luis Agustín Rodríguez Torres en Eduardo Gaona Domínguez. Hoewel deze voorstellen verschilden wat betreft definities en voorgestelde straffen, waren ze allemaal gericht op het vaststellen van strafrechtelijke aansprakelijkheid voor ernstige milieuschade. 

Het wetsvoorstel van Martínez García is het meest recente in deze reeks wetgevingsinitiatieven. Het wordt nu doorverwezen naar de Commissie voor Justitie, die het moet goedkeuren voordat het ter volledige stemming naar de Kamer van Afgevaardigden kan worden doorgestuurd.

De volledige tekst van het wetsvoorstel van Martínez García vind je hier. Een gedetailleerd overzicht van eerdere wetsvoorstellen is te vinden in het Mexicaanse juridische tijdschrift Umbrales (blz. 51), hier.