DRC: Nationaal ecocidewetsvoorstel ingediend in het parlement

Samenvatting:

Senator Cédric Ngindu Biduaya van de Democratische Republiek Congo heeft formeel een wetsvoorstel ingediend bij het nationale parlement om ecocide als een nationaal strafbaar feit aan te merken. Dit is een beslissende stap in de richting van een betere wettelijke bescherming van ecosystemen in het hele land en het Congobekken.

Het wetsvoorstel beoogt wijzigingen aan te brengen in wet nr. 15/022 (31 december 2015) om ecocide als een op zichzelf staand strafbaar feit op te nemen in het Congolese wetboek van strafrecht, dat zowel in vredestijd als in situaties van gewapend conflict van toepassing is. Het wetsvoorstel definieert ecocide als onwettige of moedwillige handelingen die worden gepleegd in de wetenschap dat deze handelingen zeer waarschijnlijk ernstige en wijdverspreide of langdurige schade aan het milieu zullen toebrengen. 

Het wetsvoorstel is gebaseerd op de definitie van ecocide die is ontwikkeld door een onafhankelijk panel van deskundigen onder gezamenlijk voorzitterschap van Philippe Sands en Dior Fall Sow, gepubliceerd in juni 2021, en sluit nauw aan bij de bewoordingen van het voorstel tot wijziging van het Statuut van Rome dat in 2024 door Vanuatu, Fiji en Samoa bij het Internationaal Strafhof is ingediend, waardoor de samenhang tussen nationale wetgeving en zich ontwikkelende internationale rechtsnormen wordt gewaarborgd.

De Democratische Republiek Congo heeft zich ontpopt als een vooraanstaand pleitbezorger voor de erkenning van ecocide als internationaal misdrijf. Nadat het in 2024 als eerste Afrikaanse land het initiatief publiekelijk had onderschreven tijdens de 16e Conferentie van de Partijen bij het Verdrag inzake biologische diversiteit (CBD COP16), heeft de DRC haar standpunt consequent herbevestigd op belangrijke internationale fora, waaronder de Vergadering van Staten die partij zijn bij het Internationaal Strafhof, de 30e Conferentie van de Partijen bij het Raamverdrag van de Verenigde Naties inzake klimaatverandering (UNFCCC COP30) in Belém en de Algemene Vergadering van de Verenigde Naties in 2025. 

Het huidige wetsvoorstel stuurt  een sterk signaa naar Afrika en de internationale gemeenschap. Door ecocide als misdaad op te nemen in het nationale strafwetboek bevestigt de DRC dat het als land met 's werelds op één na grootste tropische regenwoud en een van 's werelds belangrijkste koolstofputten, een strategische verantwoordelijkheid heeft en een oplossing moet bieden voor het klimaatprobleem. 

Met dit wetsvoorstel versterkt de DRC ook zijn positie als juridisch en politiek referentiepunt in Afrika op het gebied van ecocidewetgeving. Tegelijkertijd versterkt het ook zijn vermogen om zijn bevolking, natuurlijke hulpbronnen en de ecologische integriteit te beschermen tegen de ernstigste vormen van milieuvernietiging. 

Senator Cédric Ngindu Biduaya, zei:

“Dit wetsvoorstel beoogt een duidelijk en stabiel wettelijk kader te creëren dat economische actoren ondersteunt die zich inzetten voor een verantwoord gebruik van natuurlijke hulpbronnen, en tegelijkertijd duidelijke grenzen stelt aan de ernstigste vormen van milieuschade. Het draagt bij aan de bescherming van gemeenschappen, biedt rechtszekerheid voor verantwoordelijke bedrijven en versterkt het vermogen van de staat om onomkeerbare schade aan ecosystemen te voorkomen.”

Patricia Willocq, diplomatiek directeur voor Afrika en Franstalige landen bij Stop Ecocide International, zei :

“Door een voorstel in te dienen dat ecocide erkent als zelfstandig strafbaar feit, wordt een belangrijke leemte in de aansprakelijkheid voor de ernstigste vormen van milieuvernietiging gedicht. Als het wordt aangenomen, zou grootschalige schade aan ecosystemen kunnen worden onderzocht en vervolgd volgens Congolese strafrecht. Tegelijkertijd houdt het voorstel rekening met de toenemende internationale inspanningen om ecocide als een internationale misdraad te erkennen en stemt het de wetgeving hier op af.”

De volledige tekst van het wetsvoorstel is nog niet openbaar beschikbaar, maar zal hier worden gepubliceerd van zodra dit het geval is.