De steeds luider wordende roep om ecocide strafbaar te stellen begint nu ook in de wandelgangen van de Verenigde Naties door te dringen. Tijdens de hervatting van de 5e Milieuvergadering van de VN in Nairobi deze maand (“UNEA 5.2”) kwam dit op verschillende manieren naar voren.
In twee belangrijke toespraken werd teruggeblikt op de eerste VN-milieuconferentie van 1972, toen de Zweedse premier Olof Palme voor het eerst de term ecocide gebruikte om te verwijzen naar ernstige vernietiging van de natuur, en opriep om dit op internationaal niveau aan te pakken. De voorzitter van de UNEA, de Noorse minister van Klimaat en Milieu, de heer Espen Barth Eide, herinnerde in zijn openingswoord aan Palme die sprak„over de grenzen van wat ons milieu kan verdragen en over de gevaren van ecocide.”
Inger Andersen, uitvoerend directeur van het Milieuprogramma van de VN (UNEP), citeerde in haar slotwoord tijdens de speciale zitting ter gelegenheid van UNEP@50 eveneens Palme* en merkte op:„Ik zou willen dat [zijn] woorden vandaag de dag niet hetzelfde gewicht hadden als vijftig jaar geleden. Maar dat is wel het geval.” Ze benadrukken ook dat de vernietiging van de natuur een „misdaad tegende vrede” is, zoals de misdaden uit het Statuut van Rome soms worden genoemd.
De YEA, die vlak voor de hoofdvergadering van de Milieuvergadering plaatsvond, resulteerde in een krachtige oproep van de Stockholm+50 Youth Task Force om ecocide tot een internationaal misdrijf te verklaren. De YTF bestaat uit 50 jongeren uit de hele wereld, en drie wereldwijde raadplegingen hebben de inhoud van hun beleidsnota „ ” (definitieve versie nog in behandeling) vormgegeven. De eerste eis die in de nota werd gesteld, betrof de strafbaarstelling van ecocide:
Zorg voor grondwettelijke en andere wettelijke waarborgen voor het recht op een gezond en duurzaam milieu, zodat slachtoffers van klimaatverandering vervuilers voor de rechter kunnen dagen wegens misdrijven zoals ecocide. Meer specifiek: maak grootschalige milieuvernietiging strafbaar door ecocide op te nemen in het Statuut van Rome van het Internationaal Strafhof.
In de gezamenlijke verklaring van de GMGSF, die aan de Milieuvergadering is voorgelegd, wordt in de preambule specifiek verwezen naar ecocide, waarbij wordt erkend dat „het opnemen van ecocide als vijfde misdrijf in het Statuut van Rome van het Internationaal Strafhof een sterk preventief effect zou hebben op destructieve handelingen.”
Om het met de woorden van Inger Andersen te zeggen:
“Laten we dus, nu we hier staan, allemaal luisteren naar de woorden van Olof Palme, een van de grootheden die hebben bijgedragen aan de oprichting van het UNEP. Laten we deze woorden met ons meedragen – in onze gedachten, ons hart en ons geweten. Laten we ze de wereld in dragen en ernaar handelen, zodat we op een dag in de nabije toekomst als één volk kunnen samenleven, op één planeet, in vrede met de natuur en met elkaar.”
*Olof Palme, 1972:“De enorme verwoesting die wordt veroorzaakt door willekeurige bombardementen, door grootschalig gebruik van bulldozers en herbiciden, is een schanddaad die soms wordt omschreven als ecocide en die dringende internationale aandacht vereist. We weten dat het streven naar ontwapening en vrede in een langetermijnperspectief moet worden gezien. Het is echter van het grootste belang dat er onmiddellijk een einde komt aan de ecologische oorlogsvoering.”
