Na anderhalf jaar onderzoek en voorbereiding heeft het prestigieuze European Law Institute (ELI) zijn rapport over ecocide gepubliceerd : „Modelregels voor een EU-richtlijn en een besluit van de Raad”. De modelwet is geïnspireerd op de internationale consensusdefinitie die is gepubliceerd door het onafhankelijke deskundigenpanel (juni 2021, bijeengeroepen door onze stichting), waarbij aanpassingen zijn aangebracht om rekening te houden met de context van de Europese Unie en bepaalde juridische overwegingen die relevant zijn voor het EU-recht.

Dit onafhankelijke instituut, dat meer dan 100 institutionele leden en ruim 1600 individuele leden uit de juridische beroepsgroep in heel Europa telt, werd in 2011 opgericht om „de kwaliteit van het Europees recht, in de breedste zin van het woord, te verbeteren. Het streeft ernaar onderzoek te initiëren, uit te voeren en te faciliteren, aanbevelingen te doen en praktische begeleiding te bieden op het gebied van de ontwikkeling van het Europees recht.”

De modelregels bevatten een drempel voor roekeloosheid (dolus eventualis) met betrekking tot kennis en opzet; ze bevatten bepalingen ter bestrijding van fraude en corruptie bij de afgifte van vergunningen of machtigingen; en stellen tevens voor om „de bevoegdheden van het Europees Openbaar Ministerie uit te breiden tot ecocide-delicten die meer dan één lidstaat of één of meer lidstaten en één of meer derde landen treffen.”

Het moment van publicatie is veelzeggend, aangezien de EU momenteel bezig is met de herziening van haar richtlijn inzake de bescherming van het milieu door middel van het strafrecht. Al vier van de vijf commissies die over de richtlijn zijn geraadpleegd, hebben hun steun uitgesproken voor het opnemen van ecocide in het dispositief van de tekst; de Commissie juridische zaken zal volgende maand verslag uitbrengen en de daaruit voortvloeiende tekst zal in april aan het Europees Parlement worden voorgelegd voor plenaire bespreking en stemming.

De beschikbaarheid van deze EU-specifieke tekst zou een concrete steun kunnen zijn voor de opname van ecocide – het ELI hoopt dan ook “dat dit rapport zal bijdragen aan de interinstitutionele onderhandelingen in de EU over het voorstel voor een richtlijn van het Europees Parlement en de Raad inzake de bescherming van het milieu door middel van het strafrecht, en dat het ook inspiratie zal bieden voor wetgevingsontwikkelingen buiten de EU.”

Het rapport schetst tevens de context van de internationale ontwikkelingen rond ecocide en de groeiende steun voor de strafbaarstelling ervan.