Samenvatting

• Hoge Commissaris van de VN juicht het toe dat ecocide als internationaal misdrijf wordt beschouwd

• Wetgeving inzake ecocide wordt voorgesteld als mogelijke maatregel om verantwoordingsplicht voor milieuschade te waarborgen

• De verwijzing naar ecocide kwam ter sprake in een veelomvattende toespraak die werd gehouden bij de opening van de 54e zitting van de Mensenrechtenraad.

In zijn openingsrede tijdens de 54e zitting van de Mensenrechtenraad sprak Volker Türk, Hoge Commissaris voor de Mensenrechten van de Verenigde Naties, zijn enthousiasme uit over de opname van het internationale misdrijf „ecocide” in het Statuut van Rome van het door de VN gesteunde Internationaal Strafhof, als een mogelijke maatregel om verantwoording af te dwingen voor milieuschade. Hij zei:

"Een aantal staten en maatschappelijke organisaties heeft voorgesteld om het internationale misdrijf van ecocide op te nemen in het Statuut van Rome van het Internationaal Strafhof. Ik juich het toe dat deze en andere maatregelen worden overwogen om de aansprakelijkheid voor milieuschade uit te breiden, zowel op nationaal als op internationaal niveau.”

In zijn veelomvattende toespraak somde Türk een hele reeks punten van zorg op, variërend van de „onverschilligheid“ ten aanzien van de dood van 2.300 migranten in de Middellandse Zee dit jaar tot de 1,2 miljard mensen (waarvan de helft kinderen) die momenteel wereldwijd in extreme armoede leven.

De heer Türk wees herhaaldelijk op de verergerende invloed die de milieucrisis heeft op bestaande gebieden waar acute mensenrechtenproblemen spelen, en riep op tot „op mensenrechten gebaseerde klimaatmaatregelen“ om ontwikkelingslanden te helpen zich aan te passen aan de gevolgen van klimaatverandering. Ook benadrukte hij de noodzaak van een „snelle, rechtvaardige uitfasering van fossiele brandstoffen“.

Jojo Mehta, medeoprichter en uitvoerend directeur van Stop Ecocide International, zei:

“Wij spreken onze waardering uit voor de Hoge Commissaris vanwege zijn voortdurende inspanningen om meer erkenning te bewerkstelligen voor het feit dat milieuschade, met name grootschalige vernietiging en wijdverspreide aantasting van de natuur, ingrijpende en vaak onevenredige gevolgen kan hebben voor de mensenrechten.

“Cultureel gezien nemen we vaak afstand van de natuurlijke wereld, alsof de mens losstaat van de complexiteit, harmonie en het evenwicht die de natuur nodig heeft om te gedijen. De realiteit is natuurlijk dat we deel uitmaken van dat complexe evenwicht. Wanneer natuurlijke systemen worden verstoord, raken ook menselijke systemen verstoord. Wettelijke maatregelen om de ernstigste schade aan de natuur – ecocide – te voorkomen en aan te pakken, versterken onvermijdelijk het bestaande mensenrechtenkader.

“Het internationaal strafrecht heeft tot doel de ergste misdrijven op internationaal niveau aan de kaak te stellen. En hoe meer nationale en regionale parlementen enen internationale organisaties, zoals de VN, zich bezighouden met het onderwerp ecocide, hoe meer regeringen ook op internationaal niveau hier aandacht aan gaan besteden.”

“Ik twijfel er geen moment aan dat het slechts een kwestie van tijd is voordat het Internationaal Strafhof wettelijke bescherming tegen ernstige, wijdverspreide of langdurige milieuschade erkent.”