Een juridische mijlpaal voor de natuur: Latijns-Amerika zet de eerste stappen in het proces om een modelwet inzake ecocide aan te nemen
Latijns-Amerika herbergt een buitengewoon groot deel van de biodiversiteit op aarde — en tegelijkertijd enkele van de ernstigste sociaal-ecologische conflicten. Als reactie op deze realiteit zet de regio stappen in de richting van een ongekend juridisch instrument: een modelwet inzake ecocide die specifiek is ontworpen voor de Latijns-Amerikaanse rechtsstelsels.
Het initiatief wordt geleid door Stop Ecocide International, in samenwerking met de Vereniging van Onderzoekers op het gebied van Milieu- en Klimaatstrafrecht (AIDPAC), het Mexicaanse Centrum voor Milieurecht (CEMDA), de Universidad Iberoamericana en de Alliantie van Milieurechtklinieken van Latijns-Amerika en het Caribisch gebied.
Waarom een regionale modelwet?
In 2021 heeft een door de Stop Ecocide Foundation bijeengeroepen panel van onafhankelijke deskundigen een technische definitie van ecocide opgesteld ten behoeve van het internationaal strafrecht. Deze definitie vormt de basis voor het amendement op het Statuut van Rome dat in 2023 door Vanuatu, Fiji en Samoa is ingediend. Om ecocide echter effectief op te nemen in de nationale wetgeving van de landen in de regio — die een gemeenschappelijke civielrechtelijke traditie hebben — is een aanpassingsproces nodig, waarbij rekening wordt gehouden met het constitutionele kader van elk land, de bestaande milieuwetgeving en de lokale sociaal-ecologische realiteit.
De modelwet is niet bedoeld om nationale wetgevingsprocessen te vervangen, maar om een technisch en juridisch referentiekader te bieden dat toekomstige wetgevingsinitiatieven in de hele regio kan versterken, straffeloosheid bij de ernstigste vormen van vernietiging van ecosystemen kan aanpakken en ervoor kan zorgen dat ecocide effectief kan worden vervolgd en bestraft.
Een participatief proces in drie fasen
De opstelling van de modelwet is opgevat als een samenwerkingsproces, dat zich uitstrekt van betrokkenheid van het maatschappelijk middenveld tot juridische expertise. "De eerste fase bestond uit een open regionale openbare raadpleging voor het grote publiek, die plaatsvond tussen 5 juni en 19 juli 2026 en waarin met succes een grote verscheidenheid aan belanghebbenden bijeen werd gebracht: burgers, de academische wereld, inheemse volkeren, maatschappelijke organisaties en specialisten uit diverse Latijns-Amerikaanse landen. Momenteel, in de tweede fase van het proces, vinden er virtuele bijeenkomsten plaats met deskundigen uit verschillende Latijns-Amerikaanse landen, waarin belangrijke punten van de juridische structuur van de toekomstige modelwet aan de orde komen.
De conclusies van de openbare raadpleging (eerste fase) en de virtuele bijeenkomsten met deskundigen (tweede fase) zullen worden gebundeld en dienen als input voor het werk van meer dan 30 deskundigen uit verschillende landen in de regio. Deze deskundigen zullen deelnemen aan de definitieve opstelling van de modelwet tijdens een fysiek congres in Mexico-Stad (derde fase), waar de definitieve versie van de modelwet inzake ecocide voor Latijns-Amerika zal worden opgesteld.
Deze laatste etappe vindt plaats tussen 29 september en 1 oktober 2026 in Mexico-Stad.
Voor meer informatie:
Maite Mompó: maite@stopecocidio.org
Rodrigo Lledó: rodrigo@stopecocidio.org
