Een juridische mijlpaal voor de natuur: Latijns-Amerika heeft nu een modelwet inzake ecocide
Latijns-Amerika herbergt een buitengewoon groot deel van de biodiversiteit op aarde — en tegelijkertijd enkele van de ernstigste sociaal-ecologische conflicten. Als reactie op deze realiteit is een ongekend juridisch instrument ontwikkeld: een modelwet inzake ecocide die specifiek is ontworpen voor Latijns-Amerikaanse rechtsstelsels.
Het initiatief wordt geleid door Stop Ecocide International, in samenwerking met de Vereniging van Onderzoekers op het gebied van Milieu- en Klimaatstrafrecht (AIDPAC), het Mexicaanse Centrum voor Milieurecht (CEMDA), de Ibero-Amerikaanse Universiteit in Mexico-Stad, het Transdisciplinaire Universitaire Centrum voor Duurzaamheid (CENTRUS) en de Alliantie van Milieurechtklinieken van Latijns-Amerika en het Caribisch gebied.
Waarom een regionale modelwet?
In 2021 heeft een door de Stop Ecocide Foundation bijeengeroepen panel van onafhankelijke deskundigen een juridische definitie van ecocide als internationaal misdrijf opgesteld. Deze definitie vormt de basis voor het voorstel tot wijziging van het Statuut van Rome dat in 2024 door Vanuatu, Fiji en Samoa is ingediend. Om ecocide echter effectief op te nemen in de nationale wetgeving van landen in Latijns-Amerika, die een civielrechtelijke traditie delen, is een aanpassingsproces nodig dat rekening houdt met het constitutionele kader van elk land, de bestaande milieuwetgeving en de lokale sociaal-ecologische realiteit.
De modelwet is niet bedoeld om nationale wetgevingsprocessen te vervangen, maar om een technisch en juridisch referentiekader te bieden dat toekomstige wetgevingsinitiatieven in de hele regio kan versterken, straffeloosheid bij de ernstigste vormen van vernietiging van ecosystemen kan aanpakken en ervoor kan zorgen dat ecocide effectief kan worden tegengegaan door het vaststellen van persoonlijke strafrechtelijke aansprakelijkheid.
-1%20(1)_page-0001.webp)
Een participatief proces in drie fasen
Het opstellen van de modelwet was een participatief en op samenwerking gebaseerd proces dat in drie belangrijke fasen was onderverdeeld, gaande van de inbreng van het maatschappelijk middenveld tot de definitieve technische afwerking:
- Regionale openbare raadpleging (fase één): Deze vond plaats tussen juni en juli 2026 en bracht burgers, de academische wereld, inheemse volkeren, maatschappelijke organisaties en deskundigen uit verschillende Latijns-Amerikaanse landen bijeen om de conceptuele grondslagen vast te stellen.
- Virtuele rondetafelgesprekken met deskundigen (fase twee): Een technische raadplegingsfase die tussen juli en september plaatsvond, waarbij rechtsgeleerden en specialisten de belangrijkste elementen van het juridische kader van de regio hebben besproken.
- Fysiek redactiecongres (fase drie): Op 29 en 30 september 2026 kwamen meer dan dertig deskundigen en specialisten uit heel Latijns-Amerika bijeen in Mexico-Stad om te debatteren, de inbreng uit eerdere fasen samen te vatten en de definitieve tekst van de modelwet inzake ecocide voor Latijns-Amerika op te stellen.
Download de tekst van de modelwet inzake ecocide en bekijk deze
Dankzij een gezamenlijke regionale inspanning is de modelwet inzake ecocide voor Latijns-Amerika nu voltooid en beschikbaar als technisch naslagwerk voor wetgevers, juristen, ngo’s en milieuactivisten in de hele regio.
*Binnenkort verschijnt er een uitgebreide, van aantekeningen voorziene versie, vergezeld van de toelichting.
Voor meer informatie
Rodrigo Lledó: rodrigo@stopecocidio.org
Maite Mompó: maite@stopecocidio.org
