Open brief aan de oceaan

De gezondheid van de oceanen is van essentieel belang voor al het leven op aarde. De oceaan, die onderdak biedt aan ontelbare soorten – waaronder veel sleutelsoorten – en talloze onderling afhankelijke ecosystemen, is de grootste producent van zuurstof en de belangrijkste regulator van het klimaat, evenals een enorme natuurlijke koolstofput. De oceaan voorziet bovendien honderden miljoenen mensen van voedsel en bestaansmiddelen (de wereldwijde ‘blauwe economie’). Dit evenwicht tussen alle relaties is in hoge mate afhankelijk van een bloeiende biodiversiteit en gezonde mariene ecosystemen. We moeten daarom op respectvolle wijze omgaan met wat de oceaan ons biedt, en haar tegelijkertijd beschermen tegen de ergste bedreigingen, zoals vervuiling, overmatige exploitatie en schade die de opwarming en verzuring van de oceaan verergert.

Onder „ecocide” wordt verstaan: onrechtmatige of moedwillige handelingen die worden gepleegd in de wetenschap dat er een aanzienlijke kans bestaat dat deze handelingen ernstige en ofwel wijdverspreide ofwel langdurige schade aan het milieu veroorzaken.

Door deze ernstigste vormen van schade – „ecocide“ – in het internationaal strafrecht te erkennen, wordt een preventieve en noodzakelijke grens gesteld om ervoor te zorgen dat menselijke activiteiten binnen veilige grenzen blijven. Een dergelijke wet zal zorgen voor verantwoordingsplicht op het hoogste besluitvormingsniveau binnen de overheid en het bedrijfsleven, waardoor zorgvuldigheid wordt gestimuleerd en bestaande regelgeving inzake de bescherming van de oceanen krachtig wordt versterkt.

De bestaande wettelijke kaders zijn tot nu toe niet doeltreffend gebleken bij het tegengaan van bedrijfs- en economische modellen die mariene populaties en ecosystemen vernietigen. Met de wetgeving inzake ecocide als ondersteunend element kunnen die kaders echter wel geschikt worden voor hun doel.

Het erkennen van ecocide biedt niet alleen een juridische vangrail om de ernstigste schade af te schrikken en te voorkomen, maar biedt ook positieve kansen. Hieronder vallen het creëren van gelijke kansen voor duurzame ondernemingen; het stimuleren van innovatie en investeringen in regeneratieve en inheemse visserijpraktijken; het stabiliseren van operationele en reputatierisico’s; en het aansturen op samenwerking met, in plaats van tegen, de zeedieren.

Het is tijd dat regeringen in actie komen

Als organisaties, bedrijven en gemeenschappen die leven en werken in relatie tot de oceaan, zijn wij van mening dat het nu van essentieel belang is om ecocide als een internationaal misdrijf te erkennen, om zo een gezonde relatie met – en duurzame bescherming van – de oceaan, het klimaat en, kortom, onze gezamenlijke toekomst te waarborgen.

Daarom roepen we alle regeringen op om de opname van ecocide in het Statuut van Rome van het Internationaal Strafhof te steunen en actief deel te nemen aan de groeiende wereldwijde discussie om dit te realiseren.

¹ Consensusdefinitie van ecocide, opgesteld door het onafhankelijke deskundigenpanel dat bijeen is geroepen door de Stop Ecocide Foundation. stopecocide.earth/legal-definition, juni 2021