Samenvatting

De Zweedse premier Ulf Kristersson heeft publiekelijk bevestigd dat de regering steun geeft aan het opnemen van ecocide als het vijfde kernmisdrijf in het Statuut van Rome van het Internationaal Strafhof. Hij reageerde daarmee op vragen van Rebecka Le Moine, lid van de Riksdag voor de Groene Partij, tijdens een openbare vergadering van de EU-commissie.

Le Moine, al jarenlang voorvechtster van wetgeving inzake ecocide, wees op het specifieke verzoek van Oekraïne om steun op het gebied van ecocidewetgeving, waarbij ze opmerkte dat de Russische strijdkrachten de natuur zelf tot doelwit hebben gemaakt. Le Moine drong verder aan op de mogelijke rol van Zweden en vroeg of de regering zou kunnen helpen bij het verwerven van steun onder andere staten. „Jullie zijn in het verleden goed geweest in het verwerven van steun (...) en ik hoop en geloof dat de EU hier een doorslaggevende rol zou kunnen spelen,” zei ze.

In reactie hierop verklaarde premier Kristersson: „Zweden heeft gezegd (...) dat we willen dat dit als vijfde kernmisdrijf in het Statuut van Rome wordt opgenomen, om tegemoet te komen aan de wensen van Oekraïne op dit punt.” De opmerkingen van de premier vormen de duidelijkste steunbetuiging van de regering tot nu toe.

Zweden heeft in 2024 en 2025 een opmerkelijke dynamiek getoond op het gebied van de wetgeving inzake ecocide. In november 2024 publiceerden veertien Zweedse bedrijfsleiders een opiniestuk in Dagens Industri, de toonaangevende Zweedse zakenkrant, waarin zij de regering aanmoedigden een voortrekkersrol te spelen bij het ondersteunen van ecocide bij het Internationaal Strafhof (ICC). De ondertekenaars, onder wie CEO’s van SPP, Duni Group, Houdini Sportswear en Icebug, benadrukten dat hoewel de herziene EU-richtlijn inzake milieudelicten grootschalige milieuvernietiging tegen 2026 strafbaar zal stellen, „de EU slechts 7% van het landoppervlak van de aarde beslaat: er is een wet met wereldwijde reikwijdte nodig.”

In juni 2025 hebben de Zweedse Sociaal-Democraten, de grootste politieke partij van het land, tijdens hun partijcongres formeel besloten om de wet inzake ecocide te steunen. In oktober 2025 hebben alle Zweedse oppositiepartijen – de Sociaal-Democraten, de Centrumpartij, de Groene Partij en de Linkse Partij – wetsvoorstellen ingediend waarin wordt opgeroepen om ecocide tot een internationaal misdrijf te verklaren.

Pia Björstrand, voorzitter van End Ecocide Sweden, reageerde positief op de verklaring van de premier:

"Deze bevestiging van de regering is van groot belang. Zweden sluit zich nu aan bij een groeiende coalitie van staten die erkennen dat de ernstigste vormen van milieuvernietiging strafrechtelijke aansprakelijkheid op het hoogste niveau verdienen. De wetgeving inzake ecocide vormt een fundamenteel onderdeel van het internationaal recht dat er altijd al had moeten zijn – het is geen reactie op de klimaat- en natuurcrisis, maar de crisis bestaat juist omdat dit juridische kader nooit is vastgesteld. Met de sterke diplomatieke traditie van Zweden en de opmerkelijke consensus die we zien in het parlement en het bedrijfsleven, is het land goed gepositioneerd om deze ontwikkeling in het internationaal recht te bevorderen.”

Monica Schüldt, medeoprichtster van de Ecocide Law Alliance, voegde hieraan toe :

"Wat we in Zweden zien, is dat de wetgeving inzake ecocide nu door het bedrijfsleven, het maatschappelijk middenveld en de overheid wordt erkend als een praktische juridische ontwikkeling waarvan de tijd is gekomen. Tijdens het evenement in Almedalen in juni waren vertegenwoordigers van grote bedrijven zoals Swedbank, pensioengigant SPP, Volvo Buses, Scania en belangrijke brancheorganisaties het er volledig over eens dat ecocide aan het Statuut van Rome moet worden toegevoegd. Sommigen zeiden zelfs dat ze verbaasd waren geweest te ontdekken dat er nog geen wetgeving inzake ecocide bestaat. Voor deze vertegenwoordigers uit het bedrijfsleven is de wetgeving inzake ecocide van fundamenteel belang en in overeenstemming met hun persoonlijke waarden.

De openlijke steun van premier Kristersson bevestigt wat het bedrijfsleven al lang heeft ingezien: wetgeving inzake ecocide zou het speelveld gelijk maken en duurzame bedrijven niet langer in een nadelige concurrentiepositie plaatsen."

De volledige video-opname van de sessie vind je hier (de wet inzake ecocide wordt genoemd op 1:27:55) en een volledige transcriptie vind je hier.