Samenvatting

8 september 2025 – De parlementaire commissie voor Milieu, Klimaat en Wilde Dieren van Zimbabwe heeft een officieel onderzoek ingesteld naar aanleiding van een petitie van Emmanuel Nkosilathi Moyo, een mensenrechten- en milieuactivist uit Kwekwe, waarin hij erop aandringt dat het land ecocide strafbaar stelt.

Na een officiële uitnodiging van het parlement verscheen Moyo op 8 september 2025 voor de commissie, waar hij betoogde dat Zimbabwe ecocide strafbaar zou moeten maken om gemeenschappen en ecosystemen te beschermen tegen massale milieuschade.

Moyo legde uit dat ecocide verwijst naar onwettige of roekeloze handelingen die ernstige, wijdverspreide of langdurige schade aan de natuur toebrengen, zoals grensoverschrijdende vervuiling en het dumpen van giftig afval. Hij baseerde zich op een definitie uit 2021 van een panel van onafhankelijke internationale rechtsdeskundigen.

"Deze wet staat ontwikkeling niet in de weg. Deze wet beschermt de bevolking van Zimbabwe, onze natuurlijke rijkdommen en onze soevereiniteit tegen roekeloze vernietiging," vertelde hij de commissie.

Hij verzoekt het Parlement specifiek om ecocide op te nemen in de Criminal Law (Codification and Reform) Act en het toezicht op mijnbouwgemeenschappen langs de Great Dyke, een van 's werelds belangrijkste platinareserves, te versterken.

Moyo stelde dat de ecocidewetgeving "...onwettige of roekeloze handelingen ontmoedigt, een weg naar gerechtigheid biedt en ervoor zorgt dat bedrijven die op een verantwoorde manier zakendoen niet worden benadeeld door bedrijven die de kantjes eraf lopen".

De commissie overweegt nu om de bestaande milieuwetgeving aan te passen of een aparte ecocidewet in te voeren, en zal inspecties opzetten in heel Zimbabwe om bewijs van milieumisdaden te documenteren.

De petitie van Moyo sluit aan bij het momentum dat zich in heel Afrika aftekent. In juli 2025 plaatste de Afrikaanse Ministeriële Conferentie over het Milieu (AMCEN) in Nairobi ecocide formeel op de lijst van strategische milieuprioriteiten voor Afrika voor 2025 tot 2027. Hierbij speelde de Democratische Republiek Congo centrale rol.

In september 2025 bevestigde Félix Tshisekedi, president van de DRC, tijdens de Algemene Vergadering van de VN opnieuw de inzet van zijn land en verklaarde: „Deze levensnoodzakelijke hulpbronnen worden ernstig bedreigd door vernietigende activiteiten (ontbossing, illegale exploitatie, vervuiling), die vaak worden aangewakkerd door terugkerende gewapende conflicten en die neerkomen op regelrechte misdaden tegen de natuur. Daarom steunt de Democratische Republiek Congo het initiatief onder leiding van Vanuatu, Fiji en Samoa dat tot doel heeft om op internationaal niveau ‘ecocide’ als een op zichzelf staand strafbaar feit vast te leggen.”

Guillaume Kalonji, Afrika-coördinator bij Stop Ecocide International, zei:

"De petitie van Emmanuel Moyo heeft geleid tot daadwerkelijke parlementaire actie. Wanneer een commissie getuigenissen uitnodigt, zich inzet voor onderzoeksmissies en specifieke wetgevingstrajecten afweegt, toont dit aan dat ecocide de overstap maakt van belangenbehartiging naar een institutioneel proces. Dit sluit direct aan bij het continentale momentum via AMCEN en belangrijke staten zoals de DRC, Burundi en de Republiek Congo. Zimbabwe heeft nu de kans om zich bij deze koplopers aan te sluiten en deel te nemen aan deze opkomende regionale consensus die gericht is op het beschermen van gemeenschappen en ecosystemen tegen grootschalige milieuschade."

Lees hier de volledige petitie van Emmanuel Moyo.