Senator Cédric Ngindu Biduaya van de Democratische Republiek Congo heeft formeel een wetsvoorstel ingediend bij het parlement om ecocide op nationaal niveau strafbaar te maken. Dit is een belangrijke stap voor een betere wettelijke beschermingen van ecosystemen in het hele land en in het Congobekken.
Het wetsvoorstel bevat wijzigingen op wet nr. 15/022 (31 december 2015) om ecocide als een zelfstandige misdaad op te nemen in de Congolese strafwet, en dit zowel in vredestijd als in situaties van gewapend conflict. Het wetsvoorstel definieert ecocide als onwettige of moedwillige handelingen die worden gepleegd in de wetenschap dat deze handelingen zeer waarschijnlijk ernstige en wijdverspreide of langdurige schade aan het milieu zullen veroorzaken.
Het wetsvoorstel is gebaseerd op de definitie van ecocide die werd ontwikkeld door het onafhankelijk deskundigenpanel onder het co-voorzitterschap van Philippe Sands en Dior Fall Sow, en die werd gepubliceerd in juni 2021. Het sluit ook nauw aan bij de bewoordingen van de voorgestelde wijziging op het Statuut van Rome dat in 2024 werd ingediend door Vanuatu, Fiji en Samoa bij het Internationaal Strafhof. Zodoende wordt de samenhang tussen nationale wetgeving en veranderende internationale wettelijke normen gewaarborgd.
De Democratische Republiek Congo is een steeds belangrijkere pleitbezorger voor de erkenning van ecocide als internationale misdaad. Het was het eerste Afrikaanse land dat het initiatief publiekelijk steunde tijdens de 16e Biodiversiteitsconferentie (CBD COP16) in 2024. Sindsdien heeft de DRC dit standpunt consequent herhaald op belangrijke internationale bijeenkomsten, zoals de Vergadering van Staten die partij zijn bij het Internationaal Strafhof, de 30e Conferentie van de Partijen bij het Kaderverdrag van de Verenigde Naties inzake klimaatverandering (UNFCCC COP30) in Belém en de Algemene Vergadering van de Verenigde Naties in 2025.
Dit wetgevingsinitiatief geeft een krachtig signaal af aan Afrika en de internationale gemeenschap. Door ecocide als strafbaar feit in het nationale wetboek van strafrecht op te nemen, onderstreept de DRC haar strategische verantwoordelijkheid als land dat een oplossing biedt voor het klimaatprobleem, aangezien het de op één na grootste tropische regenwoud van de wereld herbergt en een van ’s werelds belangrijkste koolstofputten is.
Met dit wetsvoorstel versterkt de DRC ook zijn positie als juridisch en politiek referentiepunt in Afrika op het gebied van ecocidewetgeving. Tegelijkertijd versterkt het ook zijn vermogen om zijn bevolking, natuurlijke hulpbronnen en de ecologische integriteit te beschermen tegen de ernstigste vormen van milieuvernietiging.
Senator Cédric Ngindu Biduaya zei:
“Dit wetsvoorstel heeft tot doel een duidelijk en stabiel wettelijk kader tot stand te brengen dat economische actoren ondersteunt die zich inzetten voor een verantwoord gebruik van natuurlijke hulpbronnen, en tegelijkertijd strikte grenzen stelt aan de ernstigste vormen van milieuschade. Het draagt bij aan de bescherming van gemeenschappen, biedt rechtszekerheid voor verantwoordelijke bedrijven en versterkt het vermogen van de staat om onomkeerbare schade aan ecosystemen te voorkomen.”
Patricia Willocq, diplomatiek directeur voor Afrika en de Franstalige landen bij Stop Ecocide International, zei :
“Door voor te stellen om ecocide als nationaal strafbaar feit in te voeren, beoogt dit wetsvoorstel een belangrijke leemte in de aansprakelijkheid voor de ernstigste vormen van milieuvernietiging te dichten. Indien het wordt aangenomen, zou dit het mogelijk maken om grootschalige schade aan ecosystemen te onderzoeken en te vervolgen op grond van het Congolese strafrecht, terwijl de nationale wetgeving daarmee wordt afgestemd op de toenemende internationale inspanningen om ecocide als een internationaal misdrijf te erkennen.”
De volledige tekst van het wetsvoorstel is nog niet openbaar beschikbaar, maar zal hier worden gepubliceerd van zodra dit het geval is.
