In Schotse parlement heeft, in een eerste fase, het ecocidewetsvoorstel (Schotland) aangenomen,waardoor Schotland het eerste land in het Verenigd Koninkrijk kan worden dat ernstige milieuvernietiging strafbaar maakt.
De leden van het Schotse parlement stemden met 90 tegen 26 (en 4 onthoudingen) voor het wetsvoorstel, wat een overwinning betekende voor Monica Lennon, die de wetgeving had ingediend. De commissie Net Zero, Energy and Transport, die het wetsvoorstel onder de loep nam, erkende dat ecocide moet worden behandeld als "ernstige strafbare feiten" en stemde in principe in met strengere strafrechtelijke sancties voor ernstige milieuschade. De commissie sprak wel haar bezorgdheid uit over het tijdschema om nog vóór de verkiezingen van mei 2026 technische kwesties aan te pakken.
Kabinetssecretaris Gillian Martin kondigde de dag voor de stemming aan dat de Schotse regering de algemene beginselen van het wetsvoorstel zou steunen en „constructief en snel zou samenwerken” om amendementen voor te bereiden die technische kwesties aanpakken, waaronder de verenigbaarheid met het EVRM en verdedigingsmiddelen voor activiteiten waarvoor een vergunning vereist is.
Het wetsvoorstel gaat nu door naar fase 2, waar het door de Commissie voor Net Zero, Energie en Vervoer grondig zal worden bestudeerd en waar amendementen kunnen worden ingediend, alvorens er in fase 3 definitief over wordt gestemd. Als het wordt goedgekeurd, krijgt het koninklijke goedkeuring en wordt het wet.
Jojo Mehta, medeoprichtster en CEO van Stop Ecocide International, zei:
"Deze stemming is een belangrijke stap, waarvan de gevolgen die veel verder reiken dan Schotland. Het weerspiegelt een groeiend besef dat de ernstigste schade aan de natuur niet kan worden gereguleerd met administratieve regelgeving, maar dat er duidelijke strafrechtelijke grenzen nodig zijn om de ecosystemen te beschermen waarvan onze gemeenschappen en economieën afhankelijk zijn. De ecocidewet blijft vooruitgang maken bij het Internationaal Strafhof, in heel Europa en Afrika, en in landen zoals Peru en India. Door voor dit wetsvoorstel te stemmen, wordt grootschalige milieuschade in Schotland een kwestie van wettelijke verantwoordelijkheid, i.p.v. een kwestie van discretionaire bevoegdheden."
Monica Lennon, lid van het Schotse parlement die het wetsvoorstel Ecocide (Schotland)indiende, zei:
“Dit is een historische overwinning voor het milieu in Schotland. Door het wetsvoorstel inzake ecocide verder te behandelen, maken we duidelijk dat milieucriminelen hier niet worden getolereerd. De leden van het Schotse parlement hebben begrepen dat we onze gemeenschappen en de toekomst van Schotland moeten beschermen. Het is een krachtig afschrikmiddel dat vervuilers duidelijk maakt dat ze hun gedrag moeten aanpassen. Ik kijk ernaar uit om samen te werken met de Schotse regering en parlementsleden van alle partijen om het wetsvoorstel af te ronden.”
De stap van Schotland komt te midden van een wereldwijd toenemend momentum voor wetgeving inzake ecocide. Op internationaal niveau hebben Vanuatu, Fiji en Samoa, inmiddels vergezeld door de Democratische Republiek Congo, in september 2024 een formeel voorstel ingediend om het Statuut van Rome van het Internationaal Strafhof te wijzigen, teneinde ecocide als een op zichzelf staand internationaal misdrijf te erkennen. Meer recentelijk heeft het Openbaar Ministerie van het Internationaal Strafhof een nieuw beleid aangenomen waarin milieuvernietiging en klimaatgerelateerde schade centraal staan in de prioriteiten voor vervolging. Ook de Afrikaanse Ministeriële Conferentie over het Milieu heeft wetgeving inzake ecocide tot een prioriteit gemaakt voor de periode 2025–2027.
Op regionaal niveau moet de richtlijn van de Europese Unie inzake milieucriminaliteit, die strafbare feiten omvat die ‘vergelijkbaar zijn met ecocide’, uiterlijk in mei 2026 in alle lidstaten in nationaal recht worden omgezet. Het Verdrag van de Raad van Europa inzake de bescherming van het milieu door middel van het strafrecht, dat strafbare feiten op het niveau van ecocide omvat, is in december 2025 opengesteld voor ondertekening en is al ondertekend door de Europese Unie, Luxemburg, Portugal, Letland en Moldavië. Op nationaal niveau hebben België en Frankrijk nationale wetgeving inzake ecocide vastgesteld, terwijl de wetgeving op dit gebied vordert in Italië, Brazilië, Nederland, Ghana, Argentinië, Peru, Mexico, Frans-Polynesië en India.
Een volledig overzicht van de stemming vind je hier op de website van het Schotse parlement.
